Рубрика: Մայրենի

Արմենուհի Տիգրանյան

Արմենուհի Տիգրանյանը շատ մտերիմ, ընկերասեր և խելացի անձնավորություն էր։ Դրա շնորհիվ նա գրավել էր ճանաչված գրողների Հովհաննես Թումանյանին, Ավետիք Իսահակյանին, Վահան Տերյանին և Եղիշե Չարենցին: Թերևս այդ տղամարդկանցից յուրաքանչյուրի սերն արդեն իսկ կնոջ բարձր գնահատականի և իմաստության մասին էր վկայում: Արմենուհու մասին պաշտոնական քննադատությունը նշում է, որ բանաստեղծուհի Արմենուհի Տիգրանյանը, կոմպոզիտոր Արմեն Տիգրանյանի քույրն էր, քննադատ, հրապարակախոս Վարդգես Ահարոնյանի կինը: Նա ծնվել ու մեծացել էր բանաստեղծական միջավայրում և կարծես ճակատագրով պետք է լիներ բանաստեղծ: Արմենուհու մասին գրել են Վահան Տերյանը, Ավետիք Իսահակյանը, Եղիշե Չարենցը իրենց երիտասարդ տարիքում: Երիտասարդ Չարենցը մոլեգին, տառապալից սիրում էր Արմենուհի Տիգրանյանին

Рубрика: Մայրենի

Գազել

Գազելը բանաստեղծության կայուն ձև է, որը բաղկացած է մի քանի երկտող տներից , որի մեջ առաջին տան զույգը և մնացած տների երկրորդ տողերի վերջնամասերը կրկնվում են, իսկ դրանց նախորդող բառերը ներքին հանգ են կազմում։ Տարածված է Արևելքում և հատկապես Պարսկաստանում։ Սկսել է ձևավորվել IX-X դդ.-ում։

Եղիշե Չարենց Մորս Համար Գազել

Հիշում եմ դեմքը քո ծեր, մայր իմ անուշ ու անգին,
Լույս խորշոմներ ու գծեր, մայր իմ անուշ ու անգին:

Ահա նստած ես տան դեմ, ու կանաչած թթենին
Դեմքիդ ստվեր է գցել, մայր իմ անուշ ու անգին:

Рубрика: Մայրենի

Ռուբայաթ

Ռուբայաթը պարսկա-արաբական պոեզիայում քառատող ավարտուն բանաստեղծություն է, որը առավելապես խոհական-փիլիսոփայական բնույթ ունի։ Դասական քառյակի մեջ հանգավորվում են առաջին, երկրորդ և չորրորդ տողերը, իսկ երրորդը մնում է անհանգ։

Եղիշե Չարենց Ռուբայաթ

Ապրում ես, շնչում ես, դու դեռ կաս — բայց ամե՛ն վայրկյան դու ա՜յլ ես.
Անցյալ է դառնում քո ներկան— ու ամե՛ն վայրկյան դու ա՛յլ ես.
Բայց ներկան քո— հո՛ւնտ է գալիքի՝ մեռնելով— նա սնում է գալիքը,
Եվ այսպես— տևում ես դու երկար,— ու ամե՛ն վայրկյան դու ա՜յլ ես։

Рубрика: Մայրենի

Տրիոլետ

Տրիոլետ բանաստեղծության կառուցման կայուն ձև է, որը բաղկացած է ութ տողից։ Տրիոլետի առաջին տողը նույնությամբ կրկնվում է չորրորդ և յոթերորդ տողերում, իսկ երկրորդ տողը ութերորդ տողում։ Համապատասխանաբար բանաստեղծությունը ունի ընդամենը երկու հանգ, որոնք կրկնվում են չորսական անգամ։ 17-րդ դարի ֆրանսիական պոեզիայից տրիոլետի ձևն անցավ մյուս գրականություններին։ Օգտագործվել է հատկապես 20-րդ դարի սկզբի բանաստեղծների կողմից։

Եղիշե Չարենց Տրիոլետ

Հիմա ամեն ինչ անիմաստ է,
Իզուր այդպես դու շիկնեցիր.
Ինչի՞դ է կյանքը, իր իմաստը,
Հիմա ամեն ինչ անիմա՜ստ է.

Թողել ենք նավը, ղեկը, լաստը,
Իսկ ծովը մո՜ւթ է ու անծիր.—
Հիմա ամե՛ն ինչ անիմաստ է—
Իզո՜ւր այդպես դու շիկնեցիր…

Рубрика: Անգլերեն

16.03-20.03

A: Put in the infinitive or the -ing form of the verb in brackets.
1. I was overjoyed to see (see) you at the party.
2. The nuclear station is not likely to blow up (blow up) although it may shut down.
3. Janice was sad to see (see) such poverty when she visited India.
4. It’s possible to work (work) all day without being disturbed.
5. You are free to leave (leave) any time you want to.6. You should be able to practise to sing (sing) every day.
7. Scientists are hoping to discover (discover) a new chemical element.
8. I don’t mind people asking (ask) me questions.
9. He works too slowly to be (be) any use to me.
10. He can‘t stand waiting (wait) for other people.
11. I guess there is no point to sit (sit) around here any longer.
12. The lemonade was cool enough for us to drink (drink).
13. Please stop interrupting (interrupt) me when I am trying to explain something.
14. I’ve forgotten to buy (buy) flowers for my girlfriend’s birthday.
15. I simply can’t afford to waste (waste) time trying to explain this to you.
16. The thief admitted entering (enter) the house but says he didn’t take anything.
17. I don’t really fancy spending (spend) my holidays in Spain.
18. I apologized to her but she refused to accept (accept) it.
19. He offered to help me to repair (repair) my motorcycle.
20. Why does John keep writing (write) to you?

B: Complete the report by putting the verbs in the correct form, using ing or to.

Swimmer abandons Channel swim
James Forsyth has decided (1) to abandon (abandon) his second attempt at
(2) swimming (swim) the English Channel after (3) breaking (break) his ankle in a
cycling accident. His decision (4) to postpone (postpone) this attempt came after a two
week holiday (5) mountainbiking (mountainbike) in Majorca with his wife. His first attempt
was also unsuccessful and he is unlikely (6) to be (be) back training for quite a few
months. He said in a recent interview that he had not yet decided whether
(7) to try (try) one more time, but denies (8) losing (lose) total interest in
the project. ‘I aim (9) raising (raise) money for a local charity’ he explained. He
continued by (10) saying (say) that if he could manage (11) to find (find) the
time, he would do a lot more charity work.

C: Put in the infinitive or ing form of the verbs in brackets.
1. It’s no use crying (cry) over spilt milk.
2. This examination is not worth worrying (worry) about.
3. After registering (register) for the course, please come and see me.
4. I am pleased to announce (announce) the new President of our company.
5. I would like to remind you to bring (bring) some information about our new
product.
6. I would rather die (die) than live in that place.
7. He didn’t set out being (be) malicious.
8. It never occurred to her to bring (bring) something with her.
9. I don’t have anything to do (do) but study for my exams.
10. As soon as he had finished changing (change) the baby’s nappy, we went to visit
my mother.

D: Complete the sentences with these verbs.
stay      talk      win       read       smoke       watch       change       lose       go       close
1. Julie suggested going to the movies but I was really tired and decided against it.
2. Would you mind closing the window, please?
3. I like Susan very much but she does tend to talk an awful lot.
4. Can someone show me how to change the film in this camera?
5. You seem to have lost a lot of weight.
6. Everyone wanted him to win the tournament.
7. They don’t allow you to go in this building.
8. She wouldn’t let me read the letter she had written to her aunt.
9. I would advise you to stay the night because the roads are treacherous.
10. Child psychologists do not encourage to watch TV after 9 o’clock at night.

E: Correct the following sentences.
1. Tom suggested me to buy a new laptop computer.
Tom suggested me buying a new laptop computer.
2. Why do you dislike to watch TV with me.
Why do you dislike to watch TV with me.
3. Trying some of this wine. Maybe you will like it.
Try some of this wine. Maybe you will like it.
4. I am looking forward to see you soon.
I am looking forward to seeing you soon.
5. He apologized me for the delay.
He apologized me for the delay.
6. Did you have any trouble to get a green card for the States.
Did you have any trouble getting a green card for the States.
7. It is a waste of time to go to the Psychology lecture.
It is a waste of time to go to the Psychology lecture.
8. I can’t afford going on holiday.
I can’t afford to go on holiday.
9. Foreigners are not used to drive on the left.
Foreigners are not used driving on the left.
10. I’m going to Spain learning Spanish.
I’m going to Spain to learn Spanish.

F: Complete the sentences with either the infinitive or -ing form.
1. It is difficult to find (find) a place to park in this town.
2. Peter prefers driving (drive) rather than travelling by train.
3. It’s time to clean (clean) this kitchen.
4. She was sitting in her armchair watching (watch) television.
5. I can’t help falling (fall) in love with you.
6. I’ve given up trying (try) to communicate with John.
7. There is no point to spend (spend) too long on the individual questions.
8. She used to to say (say) she would return to her job when the children grew up.
9. If you put off explaining (explain) it to her, then it will only become worse.
10. Many dream of winning (win) the lottery so that they never have to work again.

Рубрика: Մայրենի

Սոնետ

Սոնետը բանաստեղծության կառուցման կայուն ձևերից մեկն է, որը բաղկացած է 14 տողից սկզբում երկու քառատող և վերջում երկու եռատող։ Սոնետի հանգավորման ձևերը շատ բազմազան են։ Ամենից բնորոշն այն ձևն է, երբ սոնետի քառատողերն ունենում են երկու ընդհանուր հանգ, որոնք տողերն իրար են կապում օղակաձև կամ խաչաձև հանգավորումով։ Իսկ եռատողերի մեջ հանդես է գալիս երեք հանգային վերջավորություն՝ ամենատարբեր դասավորությամբ։ առանձին դեպքերում էլ սոնետը կարող է ունենալ երեք քառատող և մեկ եզրափակիչ երկտող։

Եղիշե Չարենց Սոնետ

Ես ինչպե՞ս Ձեզ չսիրեմ։ — Դուք արվեստ եք ու հոգի։
Օ, կարելի՞ է արդյոք պրոֆիլը Ձեր չսիրել։
Ով երգ ունի իր սրտում ու սովոր է գեղեցկի՝
Նա պարտավոր է Ձեզ բյուր, հազար սոնետ նվիրել։

Դուք այնպես մե՜ղմ եք խոսում։ Երբ Դուք կարդում եք, տիկի՜ն,
Ձեր շրթունքները գունատ նմանվում են հասմիկի։
Եվ Ձեր աչքերը, գիտե՞ք, առանց ներքին կրակի,
Լուսաշող են՝ Ձեր կրծքի քարերի պես թանկագին։

Իսկ երբ ականջ եմ դնում ես Ձեր թեթև քայլերին —
Թվում է ինձ, թե նոքա տրիոլետներ[1] են երգում

Եվ այդ երգով հմայված՝ սիրտս տխրում է լռին։
Եվ Դուք գիտե՞ք, որ սիրուց հիվանդացած իմ հոգում
Ես միշտ լսում եմ թեթև, թավ թրթիռներ ջութակի —
Երբ համբուրում եմ ես Ձեր բարակ մատներն ապակի։

Рубрика: Մայրենի

Քերականություն 30-40

  1. 1) ա-1 բ-2 գ-1 դ-1
  2. 2) ծերպ — մի բանի մեջ բացված ճեղք, զազիր — սարսափ առաջացնող
  3. 3) երե -որսի կենդանի, ոստրե — թանկարժեք քար
  4. 2) հանգրվան — հանգստանալու տեղ, ծխնի — որոշ ժամանակ ծխի մեջ պահած
  5. 4) աղանդ — տվյալ եկեղեցու դավանանքից շեղվող ուսմունք, արոր — հող հերկելու գործիք
  6. 1) մեղանչել — մեղք գործել, երկնուղեշ — դեպի երկինք ձգվող ճյուղերով
  7. 1) մեկի
  8. 3) 1-դ 2-գ 3-ա 4-ե
  9. 3) անարգանքի ենթարկել մարդուն
  10. 4) բոցե վարսեր, լույս աչքեր, փշրված անուրջներ
Рубрика: Պատմություն

1-ին աշխարհամարտ

Պատերազմի նպատակն աշխարհը վերաբաժանելն էր, նրա քաղաքական քարտեզը վերաձևելը: Անգլիան ծրագրել էր կործանել իր ամենավտանգավոր մրցակցին՝ Գերմանական կայսրությունը, Թուրքիայից զավթել Միջագետքն ու Պաղեստինը, ամրանալ Եգիպտոսում և պահպանել իր գաղութային կայսրությունը: Ֆրանսիան ուզում էր վերադարձնել 1871 թ-ին Գերմանիայի գրաված Էլզասն ու Լոթարինգիան և զավթել Սաարի ածխի ավազանը: Գերմանիան, նպատակադրվելով տիրապետող դիրք գրավել Եվրոպայում, ձգտում էր պարտության մատնել Անգլիային, Ֆրանսիային, Բելգիային ու Հոլանդիային, զավթել նրանց գաղութները, մասնատել Ռուսաստանը: Ավստրո-Հունգարիան մտադիր էր զավթել Սերբիան ու Չեռնոգորիան, իսկ Ռուսաստանը ցանկանում էր գրավել Գալիցիան ու Արևմտյան Հայաստանը, կործանել Օսմանյան կայսրությունը, նվաճել Բոսֆոր և Դարդանել նեղուցները, դուրս գալ Միջերկրական ծով: Թուրքիան որոշել էր գրավել Կովկասը, Ղրիմը, Իրանի Ատրպատական նահանգը, Միջին Ասիան և իրագործել իր պանթուրքական ծրագիրը:

Առաջին աշխարհամարտի սկսվելու առիթը Ավստրո-Հունգարիայի գահաժառանգ Ֆրանց Ֆերդինանդի սպանությունն էր սերբ ազգայնականների կողմից՝ 1914 թ-ի հունիսի 28-ին Սարաևոյում: Ավստրո-Հունգարիան պատերազմ հայտարարեց Սերբիային: Ռուսաստանը զորահավաք սկսեց: 1914 թ-ի օգոստոսի 1-ին Գերմանիան պատերազմ հայտարարեց Ռուսաստանին, օգոստոսի 3-ին՝ Ֆրանսիային: Գերմանական զորքերը Բելգիայի տարածքով հարձակվեցին Ֆրանսիայի վրա: Պահանջելով չխախտել Բելգիայի չեզոքությունը՝ օգոստոսի 4-ին Անգլիան պատերազմ հայտարարեց Գերմանիային: Հոկտեմբերի 29-ին գերմանա-ավստրիական խմբավորմանը միացավ Թուրքիան: 

Հետզհետե ավելանում էր պատերազմի մասնակիցների թիվը. աշխարհի 59 պետություններից պատերազմին մասնակցում էր 38-ը. պատերազմն ընդգրկել էր Եվրոպայի, Ասիայի և Աֆրիկայի ավելի քան 4 մլն կմ2 տարածք` շուրջ 1,5 մլրդ բնակչությամբ (երկրագնդի բնակչության 87 %-ը): Ռազմական գործողություններն ընթանում էին մոտ մեկ տասնյակ ռազմաբեմերում, սակայն գլխավոր ճակատները երկուսն էին՝ Արևմտաեվրոպականը, որը ֆրանս-գերմանական սահմանով ու Բելգիայով ձգվում էր մոտ 700 կմ, և Արևելաեվրոպականը (ռուսականը), որն անցնում էր ռուս-գերմանական ու ռուս-ավստրիական սահմանների երկայնքով: Կարևոր էր նաև Կովկասյան ճակատը, որտեղ մարտական գործողություններն ընթանում էին Սև ծովից մինչև Ուրմիա լիճը՝ 720 կմ երկարությամբ:

1914 թ-ի ամենամեծ ճակատամարտը տեղի է ունեցել Մառն և Էն գետերի շրջանում, որտեղ 2 կողմից մասնակցեց 1,5 մլն մարդ, զոհվեց և վիրավորվեց 600 հզ-ը: Ֆրանս-անգլիական զորքերը կանգնեցրին գերմանական զորքերի հարձակումը դեպի Փարիզ և հակառակորդին ստիպեցին նահանջել մինչև Էն գետը:  Արևմտյան ճակատում սկսվեց դիրքային պատերազմ: Օգոստոսի վերջին Գերմանիային պատերազմ հայտարարած Ճապոնիան սկսեց Խաղաղ օվկիանոսում զավթել գերմանական տիրույթները և հպատակեցնել Չինաստանը: Կովկասյան ռազմաճակատում 1914 թ-ի դեկտեմբերի 9-ից մինչև 1915 թ-ի հունվարի 5-ը Սարիղամիշի մոտ ռուսական բանակը գլխովին ջախջախեց թուրքական 90-հզ-անոց զորքը (փրկվեց միայն 12 հզ-ը), իսկ ռազմական նախարար Էնվեր փաշան հազիվ խուսափեց գերեվարվելուց: Ռուսները թուրքերին վտարեցին նաև Իրանի Ատրպատական նահանգից: 

1915 թ-ին ռուսական զորքերի հարձակումը ծանր կացության մատնեց Ավստրո-Հունգարիային: Դաշնակցին օգնելու համար Գերմանիան լայնածավալ հարձակում սկսեց և գրավեց լեհ-լիտվական հողերը: Թեև ռուսները 300 հզ. զոհ տվեցին, սակայն Ռուսաստանը դիմակայեց: 1915 թ-ին Բալկանյան ճակատում Իտալիան, որ անցել էր Անտանտի կողմը, չկարողացավ առավելության հասնել Ավստրո-Հունգարիայի նկատմամբ. վերջինս նվաճեց Չեռնոգորիան և Ալբանիան: Բուլղարիան պարտության մատնեց Սերբիային: 1915 թ-ի ապրիլի 22-ին Արևմտաեվրոպական ճակատում՝ Իպր քաղաքի մերձակայքում, գերմանացիներն առաջին անգամ օգտագործեցին քիմիական զենք (թունավորվեց 15 հզ. մարդ): 1915 թ-ի մայիսին ռուսները հայ կամավորական ջոկատների աջակցությամբ գրավեցին Վանը: Սակայն հուլիսին ռուսական բանակը ժամանակավորապես թողեց հայկական տարածքները, որը ճակատագրական եղավ արևմտահայության համար: 

1916 թ-ին Գերմանիան խոշոր հարձակում ձեռնարկեց Վերդենի շրջանում (Արևմտյան ճակատ), որտեղ կողմերը վճռական հաջողության չհասան: «Վերդենյան մսաղացում» հակառակորդները տվեցին մոտ 1,5 մլն զոհ: Արևելյան ռազմաճակատում ռուսական զորքերը պարտության մատնեցին Ավստրո-Հունգարիային (ավելի քան 1 մլն սպանված ու վիրավոր, 400 հզ. գերի): Դրա շնորհիվ փրկվեց Իտալիան, որը պարտվել էր ավստրիացիներից: 

Կովկասյան ճակատում ռուսական զորքերը, հաջող հարձակում ձեռնարկելով, 1916 թ-ին գրավեցին Էրզրումը, Երզնկան, Մամախաթունը, Տրապիզոնը, Բիթլիսը և այլ տարածքներ՝ հասնելով Սեբաստիայի վիլայեթ: 1916 թ-ի 2-րդ կեսին անգլո-ֆրանսիական զորքերը Սոմ գետի մոտ (Արևմտյան ճակատ) անցան հակահարձակման և մինչև տարեվերջ ձգձգված պատերազմում հասան աննշան հաջողության: Երկու կողմից սպանվեց ու վիրավորվեց շուրջ 1 մլն 300 հզ. մարդ: Այդտեղ անգլիացիներն առաջին անգամ օգտագործեցին տանկեր:

1915–16 թթ-ի ռազմական գործողությունների հիմնական արդյունքը գերմանա-ավստրիական խմբավորման (Քառյակ միության) թուլացումն էր և բեկումը պատերազմում` հօգուտ Անտանտի: 

Առաջին աշխարհամարտում ամայացվում էին ընդարձակ տարածքներ և նույնիսկ երկրներ: Սերբիայի բանակը, միայնակ մնալով թշնամական ուժերի դեմ, գլխովին ջախջախվեց: Սերբ ժողովուրդը ենթարկվեց բազում տառապանքների. նրա զգալի մասը հեռացավ հայրենիքից: Աշխարհամարտի ամենասև էջը հայոց Մեծ եղեռնն էր: Ցեղասպանության ենթարկվեցին նաև Օսմանյան կայսրության այլ ժողովուրդներ՝ հույները, ասորիները և ուրիշներ:

1917 թ-ի սկզբին քաղաքական ճգնաժամը Ռուսաստանում հասավ գագաթնակետին: Փետրվարյան հեղափոխության հետևանքով ստեղծվեց Ժամանակավոր կառավարություն, որն ապրիլին իր դաշնակիցներին հավաստիացրեց պատերազմը մինչև հաղթական ավարտ շարունակելու մտադրության մասին: 1917 թ-ին Արևմտյան ճակատում Անտանտն անհաջողություններ կրեց, ձախողվեց նաև ռուսական բանակի հունիսյան հարձակումը: Էլ ավելի խորացող ճգնաժամի պայմաններում 1917 թ-ի հոկտեմբերի 25-ին (նոր տոմարով՝ նոյեմբերի 7-ին) Պետրոգրադում կատարվեց զինված հեղաշրջում, և իշխանության անցած բոլշևիկյան կուսակցությունն առաջարկեց համընդհանուր հաշտության պայմանագիր կնքել, դուրս եկավ Անտանտից և Գերմանիայի ու նրա դաշնակիցների հետ 1918 թ-ի մարտի 3-ին Բրեստ-Լիտովսկում կնքեց հաշտության պայմանագիր: Խորհրդային Ռուսաստանը Գերմանիային էր զիջում Բելոռուսիայի (այժմ` Բելառուս) մի մասն ու մերձբալթյան երկրները: Ֆինլանդիան և Ուկրաինան ճանաչվում էին անկախ երկրներ: Թուրքիային էին անցնում Կարսը, Արդահանը և Բաթումը: Պայմանագիրն աղետալի հետևանքներ ունեցավ հայ ժողովրդի համար, որը միայնակ մնաց թուրքական բանակի դեմ (ռուսական զորքերը լքեցին Արևմտյան Հայաստանը):

1918 թ-ի մարտ-հունիսին Արևմտաեվրոպական ռազմաճակատում գերմանական զորքերն անցան հարձակման և մեծ կորուստների գնով հասան Մառն գետի շրջանը, որը Փարիզից հեռու է 70 կմ: Բայց դա Գերմանիայի վերջին հաջողությունն էր: Օգոստոսին Անտանտի զորքերը ծանր պարտության մատնեցին գերմանական բանակին: Սեպտեմբերի 26-ին անգլո-ֆրանսիական ու ամերիկյան զորքերն անցան ընդհանուր հարձակման և գերմանական բանակներին ստիպեցին հեռանալ Ֆրանսիայի տարածքից: Սեպտեմբերի 29-ին անձնատուր եղավ Բուլղարիան, հոկտեմբերի 30-ին՝ Մուդրոսի զինադադարով՝ Թուրքիան, նոյեմբերի 3-ին՝ Ավստրո-Հունգարիան: Նոյեմբերի 11-ին Կոմպիենի զինադադարով Գերմանիան անձնատուր եղավ. ավարտվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը, որը տևեց 4 տարի 3 ամիս և 10 օր: Սպանվեց մոտ 10 մլն, վիրավորվեց և խեղանդամ դարձավ 20 մլն մարդ: Վնասը միջին հաշվով կազմեց գլխավոր մասնակից երկրների ազգային հարստության 1/3-ը: Պատերազմի հասցրած վնասներն ու հետևանքները քննվեցին 1919–22 թթ-ի ընթացքում, երբ Վերսալում և Վաշինգտոնում կնքվեցին ամփոփիչ պայմանագրեր:

Рубрика: Պատմություն

Վիեննայի վեհաժողով

Վիեննայի վեհաժողով, համաեվրոպական վեհաժողով, որտեղ որոշվեցին Եվրոպայի պետությունների սահմանները։ Իր ընդգրկմամբ նախադեպը չունեցող Վիեննայի վեհաժողովին մասնակցում էին 2 կայսր, 4 թագավոր, 2 թագաժառանգ և 215 իշխանական տների ղեկավարներ։ Այստեղ հավաքվել էր 450 դիվանագետ։ Այն ավարտեց եվրոպական տերությունների կոալիցիաների պատերազմները (Դաշնախմբային պատերազմներ) նապոլեոնյան Ֆրանսիայի դեմ (Նապոլեոնյան պատերազմներ)։ Տեղի է ունեցել Վիեննայում 1814 թվականի սեպտեմբերից 1815 թվականի հունիսը։ Վիեննայի կոնգրեսին մասնակցել են եվրոպական բոլոր պետությունների (բացի Թուրքիայից) 216 ներկայացուցիչներ։ Կոնգրեսում առաջատար դեր էին խաղում Անգլիան, Ռուսաստանը և Ավստրիան։

Բանակցությունները հաճախ ընդհատվում էին պարահանդեսներով, ներկայացումներով, որսով։ «Պարող վեհաժողով»՝ այդպես է այն մնացել բոլորի հիշողության մեջ։ Պայմանագրերը մշակվում էին առանձին աշխատանքային խմբերում։

Վեհաժողովին մասնակցող յուրաքանչյուր երկիր հետամուտ էր իր շահերին։ Ռուսաստանը, Անգլիան, Ավստրիան և Պրուսիան վերաձևեցին Եվրոպայի պետական սահմանները՝ հաշվի չառնելով այլ ազգերի՝ սեփական պետություն ունենալու իրավունքը։ Այսպես, Նապոլեոնի ստեղծած Վարշավայի դքսությունը լուծարվեց։ Լեհական հողերի զգալի մասն անցավ Ռուսաստանին։ Պահպանվեց Իտալիայի և Գերմանիայի մասնատվածությունը։ Անգլիան ստացավ Մալթա կղզին և հոլանդական մի շարք գաղութներ։

Рубрика: Պատմություն

Մայիսյան հերոսամարտերի արդյունքները և պատմական նշանակությունը

1918 թ. մայիսին թուրքական զորքերը ներխուժեցին Արևելյան Հայաստան, մայիսի 15-ին գրավեցին Ալեքսանդրապոլը, մայիսի 21-ին Սարդարապատ գյուղն ու կայարանը: Մարտերը ընթանում էին 3 ուղղություններով` Սարդարապատ, Բաշ – Ապարան, Ղարաքիլիսա: Մայիսի 22-ին սկսվեց Սարդարապատի ճակատամարտը: Հայրենիքի և Երևանի պաշտպանության համար ոտքի ելավ ամբողջ հայ ժողովուրդը:

Մայիսի 22 – 26-ը Սարդարապատի ճակատամարտում 15 հազարանոց թուրքական զորքը նահանջեց Ալեքսանդրապոլ: Մայիսի 23 – 27-ին պարտություն կրեց Բաշ-Ապարանում, մայիսի 24 – 28-ին՝ Ղարաքիլիսայում:

Մայիսյան հաղթանակը հնարավորություն տվեց տևական ընդմիջումից հետո վերականգնել հայոց պետականությունը: 1918 թ. հունիսի 4-ին Բաթումում կնքված հայ-թուրքական հաշտության պայմանագրով Թուրքիան ճանաչեց Հայաստանի անկախությունը:

1918 թ. մայիսի 28-ին Թիֆլիսում Հայոց Ազգային խորհուրդն իրեն հայտարարեց Հայաստանի գավառների գերագույն և միակ իշխանությունը: Կազմավորվեց Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանը և կառավարությունը, վարչապետ նշանակվեց Հովհաննես Քաջազնունին, մայրաքաղաք հռչակվեց Երևանը: Հանրապետությունն իր գոյության երկուսուկես տարվա ընթացքում ունեցավ խորհրդարանի երկու կազմ և չորս կառավարություն:

1919 թ. ընտրություններով ձևավորվեցին տեղական կառավարման մարմինները: Զինված ուժերը վերակազմվեցին ռուսական բանակի օրինակով: Ընդունվեց օրենք հայերենը պետական լեզու ճանաչելու մասին: Հաստատվեցին պետական խորհրդանիշները` դրոշը, զինանշանը, օրհներգը, սահմանվեցին պետական ու ազգային-կրոնական տոները:

Ցուցահանդեսում ներկայացված են.

մայիսյան հերոսամարտերի սխեմա – քարտեզներ, որոնց թվում ճակատամարտի մասնակից Հովհաննես Բաղրամյանի ձեռքով գծված քարտեզի բնօրինակը: Սարդարապատի հերոսամարտի հայկական զորամասերի և նրանց հրամանատարների ցուցակը՝ կազմված պոդպորուչիկ Մ. Մանասերյանի ձեռքով

հայկական զորամիավորումների հրամանատարների՝ գեներալներ Թ. Նազարբեկյանի, Մ. Սիլիկյանի, գնդապետներ Դ. Բեկ- Փիրումյանի, Պ. Բեկ – Փիրումյանի, ինչպես նաև թիկունքի և Երևանի պաշտպանությունը ղեկավար Արամ Մանուկյանի, լուսանկարներ և անձնական իրեեր

ճակատամարտերի մասնակիցների խմբանկարներ և օգտագործված զենքերի նմուշներ.

Առաջին Հանրապետության կառավարման մարմինները և պետականության խորհրդանիշները, պառլամենտի կողմից ընդունված առաջին օրենքները

ՀՀ առաջին եռագույն դրոշը, ինչպես նաև Ալ. Թամանյանի և Հ. Կոջոյանի հեղինակած զինանշանի լուսանկարը

ՀՀ արտաքին կապերը ներկայացնող փաստաթղթերը՝ առաջին դեսպանների լուսանկարներով

ՀՀ թղթադրամներ, նամականիշներ, որոնք թողարկվել էին Լոնդոնում

Սևրի հաշտության պայմանագրի տեքստը (Հայաստանի քարտեզով), ըստ որի ստեղծվելու էր Միացյալ և Անկախ Հայաստան` 160 000 կմ2, ելքով Սև ծով: